Gdzie Jest Kanar Appka

Ciekawostka · Warszawa · Metro Politechnika

Metro Politechnika. Stacja, na której przez trzy lata kończyła się Warszawa podziemna

Od 7 kwietnia 1995 do 26 maja 1998 roku pociągi z Kabat zawracały tutaj. Obok stoi gmach z 1901 roku z aulą pod szklanym dachem, a plan metra ma w szufladzie od 1925 roku.

· 4 minuty czytania

Gmach Główny Politechniki, około 1918
Gmach Główny Politechniki Warszawskiej i ulica Nowowiejska, około 1918.Fot. autor nieznany · domena publiczna · Wikimedia Commons

7 kwietnia 1995 roku z Kabat ruszył pierwszy pociąg warszawskiego metra. Jedenaście stacji, jedenaście i pół kilometra, dwanaście lat budowy. Pociąg dojechał do Politechniki i stanął. Dalej tunelu nie było. Przez następne trzy lata, jeden miesiąc i dziewiętnaście dni Politechnika była końcem warszawskiego metra.

Siedemdziesiąt lat planów

Uchwałę o budowie metra Warszawa podjęła w 1925 roku. W 1927 roku zatwierdzono plany dwóch krzyżujących się linii i zaczęto badania geologiczne, w 1929 powołano Referat Kolei Podziemnej. Wielki kryzys wstrzymał prace. W 1938 roku prezydent Stefan Starzyński powołał Biuro Studiów Kolei Podziemnej i budowa ruszyła, ale przerwała ją wojna.

W 1950 roku rząd postanowił zbudować metro głębokie. Trasa w kształcie litery Y, około 7,5 kilometra, miała biec od placu Wilsona przez Muranów do placu Unii Lubelskiej, z odgałęzieniem pod Wisłą na Dworzec Wileński i Targówek. Kopanie zaczęto na Pradze 22 września 1951 roku. W 1953 roku, z braku pieniędzy, ograniczono je do odcinka doświadczalnego: komory rozjazdowej przy Radzymińskiej i tunelu długości 1270 metrów. W 1957 roku prace zatrzymano, a w 1960 tunel zalano wodą.

Dwanaście lat na jedenaście kilometrów

W 1982 roku rząd PRL podpisał z ZSRR umowę o pomocy przy budowie i 23 grudnia podjął uchwałę o pierwszej linii. 15 kwietnia 1983 roku na Ursynowie wbito pierwszy stalowy pal. Wiosną 1983 roku ogłoszono plebiscyt na znak metra: musiał działać na wagonie, na blankiecie, na parkanie budowy i kasku budowniczego, a także jako neon, więc awers i rewers miały być identyczne. Z 400 propozycji wybrano projekt grafika Witolda Popiela.

Według harmonogramu z 1982 roku stacja Politechnika miała być gotowa do końca 1989 roku i otwarta w 1990 jako przystanek końcowy pierwszego etapu. Tunele do niej drążono od 1985 roku. Termin przekładano kilka razy, ostatecznie na koniec 1994. Odbiory przeciągnęły się na początek 1995 roku. Stacja leży 13 metrów pod ziemią, wzdłuż Waryńskiego, między aleją Armii Ludowej a Nowowiejską; peron ma 120 metrów długości i 11 szerokości. Odcinek do Centrum, 1450 metrów, otwarto 26 maja 1998 roku. Potem linia rosła na północ aż do Młocin, dokąd dotarła 25 października 2008 roku. Pierwsza linia ma 23,1 kilometra i 21 stacji, przejazd całości trwa 38 minut i 20 sekund. Między Politechniką a Centrum zaplanowano jeszcze jedną stację: Plac Konstytucji.

Stacja metra Politechnika w godzinie szczytu, 2019
Stacja Politechnika w godzinie szczytu, marzec 2019.Fot. Adrian Grycuk · CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons

Gmach pod szklanym dachem

Nazwa stacji pochodzi od uczelni, której główny gmach stoi tuż obok, na placu Politechniki. Zbudowano go w latach 1899 do 1901 według projektu Stefana Szyllera dla carskiego Instytutu Politechnicznego; obie daty widnieją na tablicach na fasadzie. Nad wejściem stoi grupa rzeźbiarska „Apoteoza Wiedzy”: Geniusz Wiedzy, u jego stóp personifikacje Fizyki i Chemii oraz chłopiec, który symbolizował studiującą młodzież. Po wojennych zniszczeniach w 1965 roku Chemię zastąpiono Architekturą. W środku jest Duża Aula z przeszklonym dachem i krużgankami na kilku piętrach oraz klatka schodowa wzorowana na schodach zamku w Baranowie Sandomierskim. Polska Politechnika Warszawska otwierała się 15 listopada 1915 roku, ale uroczystość odbyła się w Gmachu Fizyki, bo w głównym Niemcy urządzili szpital wojskowy.

Plac Politechniki przed 1939
Plac Politechniki przed 1939 rokiem.Fot. Zdzisław Marcinkowski · domena publiczna · Wikimedia Commons

Dziesięć minut między tramwajami

Przystanek tramwajowy stoi przy placu Politechniki, pod fasadą Gmachu Głównego z „Apoteozą Wiedzy”. Do Dużej Auli można zajrzeć w dni otwarte i podczas wystaw. Za gmachem, przy Koszykowej, stoi Gmach Fizyki, w którym otwarto uczelnię w 1915 roku. Dwa przystanki tramwajem na północ jest plac Konstytucji, a pięć minut na zachód Nowowiejską zaczyna się Pole Mokotowskie.

Stacja metra Politechnika, 2025
Stacja metra Politechnika, marzec 2025.Fot. Cybularny · CC0 · Wikimedia Commons

Dojeżdżają tu metro M1, tramwaje 10, 11, 14 i 15 oraz autobusy, między innymi 118, 143, 151, 182, 187, 188, 502, 514, 520, 523 i 525.

Źródła

  1. Metro Warszawskie, „25. rocznica uruchomienia pierwszej linii metra”metro.waw.pl/aktualnosci/25-rocznica-uruchomienia-pierwszej-linii-metra
  2. Metro Warszawskie, „Historia budowy metra”metro.waw.pl/o-firmie/historia-budowy-metra
  3. Wikipedia, „Metro w Warszawie” (historia: 1925, 1951 do 1957, 1983, 1995, 1998)pl.wikipedia.org/wiki/Metro_w_Warszawie
  4. Wikipedia, „Politechnika (stacja metra)”pl.wikipedia.org/wiki/Politechnika_(stacja_metra)
  5. Wikipedia, „Gmach Główny Politechniki Warszawskiej”pl.wikipedia.org/wiki/Gmach_G%C5%82%C3%B3wny_Politechniki_Warszawskiej

Odkryj ją w drodze

W aplikacji Gdzie Jest Kanar ta ciekawostka odsłania się, gdy przejeżdżasz obok przystanku Metro Politechnika, i trafia do twojej kolekcji.

Otwórz appkę