Słownik pasażera komunikacji miejskiej

Bilet ważny przez określony czas od skasowania, w którym możesz się dowolnie przesiadać. W Warszawie to m.in. bilety 20-, 75- i 90-minutowe, dobowy, 3-dniowy i weekendowy.

Zobacz też: Skasowanie biletu

Bilet przypisany do konkretnej osoby, zwykle długookresowy, zapisany na karcie albo w aplikacji. Gdy zostanie w domu, w Warszawie opłatę dodatkową można anulować, pokazując go w ciągu 7 dni w Punkcie Obsługi Pasażerów i płacąc 21 zł opłaty manipulacyjnej.

Zobacz też: Bilet na okaziciela

Bilet na jeden przejazd albo na jeden okres z przesiadkami. W Warszawie najczęściej kupuje się 75-minutowy na strefę 1 za 4,40 zł; na strefy 1 i 2 jest 90-minutowy za 7,00 zł.

Zobacz też: Bilet czasowy

Bilet bez nazwiska, np. jednorazowy albo czasowy. Trzeba go mieć przy sobie w chwili kontroli, bo później nie da się go pokazać w punkcie obsługi i anulować opłaty.

Zobacz też: Bilet imienny

Bilet na dłuższy czas, w Warszawie 30- albo 90-dniowy. Bilet 30-dniowy na strefę 1 kosztuje 110 zł, a z Kartą Warszawiaka bilet na strefy 1 i 2 to wydatek 98 zł.

Zobacz też: Karta Warszawiaka

W Warszawie bilet na strefy 1 i 2 ważny od piątku 19:00 do poniedziałku 8:00, za 24 zł normalny i 12 zł ulgowy. Jest też wersja grupowa dla maksymalnie 5 osób za 40 zł.

Zobacz też: Bilet czasowy

Automat do kupowania biletów, stojący przy przystankach i na stacjach albo zamontowany w pojeździe. Bilet papierowy kupiony w biletomacie trzeba skasować po wejściu.

Zobacz też: Kasownik

Bramka przy wejściu na peron metra. Bilet papierowy kasujesz w bramce albo w kasowniku przy windzie, a bilet w aplikacji aktywujesz przed przejściem przez bramki.

Zobacz też: Skasowanie biletu

Plan pracy jednego pojazdu i jego kierowcy albo motorniczego na dany dzień: kolejne kursy z godzinami. Jedna brygada może w ciągu dnia obsługiwać kursy różnych wariantów linii.

Zobacz też: Kurs

Pas ruchu wydzielony dla autobusów komunikacji miejskiej i innych pojazdów, które wskazuje znak. Dzięki niemu autobus omija korki i rzadziej się spóźnia.

Zobacz też: Opóźnienie

Otwarty format danych rozkładowych (General Transit Feed Specification): przystanki, linie, kursy i godziny w plikach tekstowych. Organizatorzy komunikacji publikują w nim rozkłady, a aplikacje, także Gdzie Jest Kanar, z nich korzystają.

Zobacz też: GTFS Realtime

Rozszerzenie formatu GTFS o dane na żywo: pozycje pojazdów, opóźnienia i komunikaty o utrudnieniach. Gdzie Jest Kanar pokazuje z niego m.in. komunikaty przewoźnika na stronie utrudnień w Warszawie.

Zobacz też: Pozycja pojazdu na żywo

W mowie potocznej: jazda bez ważnego biletu. Przy kontroli kończy się opłatą dodatkową. Jedź z biletem.

Zobacz też: Opłata dodatkowa

Tak potocznie mówi się na kontrolera biletów. Słowo wiąże się z żółtym kolorem kanarka, więcej o tym w dziale historia.

Zobacz też: Kontroler biletów

Program miasta dla osób, które rozliczają podatek dochodowy w Warszawie. Daje tańsze bilety długookresowe, np. 30-dniowy na strefy 1 i 2 za 98 zł zamiast 180 zł; dla dzieci i młodzieży jest Karta Młodego Warszawiaka z biletem 30-dniowym za 49 zł.

Zobacz też: Bilet okresowy

Urządzenie w pojeździe albo na stacji, które oznacza na bilecie papierowym datę i godzinę. Poprawne skasowanie potwierdza zielone światło i krótki sygnał. W czasie kontroli kasowniki są blokowane.

Zobacz też: Skasowanie biletu

Regionalny przewoźnik kolejowy województwa mazowieckiego (KM). Pociągi KM jeżdżą też w granicach Warszawy, np. do Lotniska Chopina, a na wybranych odcinkach obowiązują w nich bilety ZTM; zakres sprawdź przed podróżą.

Zobacz też: SKM

Autobusy, które jeżdżą zamiast tramwaju, metra albo pociągu, gdy trasa jest zamknięta, np. przez remont torów. W Warszawie takie linie są zwykle oznaczone literą Z.

Zobacz też: Objazd

Osoba upoważniona przez organizatora komunikacji do sprawdzania biletów, w Warszawie przez dyrektora ZTM. Nosi w widocznym miejscu identyfikator ze zdjęciem i numerem, a gdy pasażer nie ma biletu, wystawia wezwanie do zapłaty.

Zobacz też: Kanar

Potoczna nazwa przystanku końcowego linii, zwykle na pętli. Tam kierowca albo motorniczy ma przerwę przed kolejnym kursem.

Zobacz też: Pętla

Jeden przejazd pojazdu danej linii od początku do końca trasy, z określoną godziną odjazdu. W Gdzie Jest Kanar opcja „Jadę” pozwala wybrać kurs, którym właśnie jedziesz.

Zobacz też: Kurs wariantowy

Kurs linii po trasie innej niż podstawowa: skrócony, wydłużony albo przez inne ulice. W rozkładzie jazdy jest oznaczony symbolem z objaśnieniem pod tabelą godzin.

Zobacz też: Rozkład jazdy

Dokument, który uprawnia do biletu ulgowego, np. legitymacja szkolna albo studencka. Pokazujesz ją kontrolerowi razem z biletem, bez osobnej prośby; sam bilet ulgowy nie wystarczy.

Zobacz też: Ulga

W Warszawie autobusowa linia lokalna z literą L w oznaczeniu. Bilety 20- i 75-minutowe w niej nie obowiązują.

Zobacz też: Strefa biletowa

Linia kursująca w nocy, gdy nie jeżdżą linie dzienne. W Warszawie autobusy nocne mają literę N, spotykają się przy Dworcu Centralnym i odjeżdżają zwykle o :15 i :45; więcej w poradniku o komunikacji nocnej.

Zobacz też: Takt

Linia uruchamiana tylko na pewien czas: w wybrane dni, w sezonie albo na wydarzenie. Przykład z kalendarza: dodatkowe linie do cmentarzy w okolicach 1 listopada.

Zobacz też: Rozkład jazdy

Kurs albo linia, którą pojazd po skończonej pracy wraca do zajezdni i po drodze zabiera pasażerów. Taki kurs kończy się zwykle przy zajezdni, a nie na zwykłej pętli.

Zobacz też: Zajezdnia

Spółka miasta prowadząca warszawskie metro, czyli linie M1 i M2. W metrze obowiązują te same bilety ZTM co w autobusach i tramwajach.

Zobacz też: Bramka metra

Miejska aplikacja do kupowania biletów ZTM w Warszawie. Bilety czasowe aktywuje się w niej kodem QR, a bilet długookresowy jest imienny i wymaga zdjęcia w aplikacji.

Zobacz też: Bilet imienny

Ten, kto prowadzi tramwaj; w autobusie jego odpowiednikiem jest kierowca. Rower w tramwaju stawiasz przy drugich drzwiach, licząc od kabiny motorniczego.

Zobacz też: Tramwaje Warszawskie

Miejskie Zakłady Autobusowe, największy przewoźnik autobusowy w Warszawie, spółka należąca do miasta. Kursy wykonuje na zlecenie ZTM, obok przewoźników prywatnych.

Zobacz też: ZTM

Zmiana trasy linii z powodu remontu, wypadku albo wydarzenia. Gdzie Jest Kanar wykrywa objazdy z pozycji pojazdów, gdy linia zjeżdża ze stałej trasy, i pokazuje komunikaty przewoźnika.

Zobacz też: Komunikacja zastępcza

Należność za jazdę bez ważnego biletu albo bez dokumentu do ulgi. Mandatem nie jest: wynika z umowy przewozu. W Warszawie wynosi 266 zł za brak biletu i 196 zł za brak dokumentu do ulgi, szczegóły w poradniku o opłacie dodatkowej.

Zobacz też: Wezwanie do zapłaty

Różnica między rzeczywistym a rozkładowym czasem odjazdu albo przyjazdu. Aplikacje liczą je z pozycji pojazdów na żywo.

Zobacz też: Pozycja pojazdu na żywo

Parkingi „Parkuj i Jedź” przy stacjach metra i kolei. W Warszawie postój jest bezpłatny z ważnym biletem m.in. dobowym, 3-dniowym, weekendowym, 30- albo 90-dniowym; bez takiego biletu kosztuje 150 zł.

Zobacz też: SPPN

Miejsce, w którym pojazd kończy kurs i zawraca, często z miejscem postoju na przerwę. Pętle są potrzebne zwłaszcza tramwajom jednokierunkowym, które nie mają kabiny z drugiej strony.

Zobacz też: Krańcówka

Aktualne położenie autobusu, tramwaju albo pociągu, publikowane przez przewoźnika. W Warszawie te dane są dostępne, więc Gdzie Jest Kanar pokazuje pojazd na mapie i odjazdy z opóźnieniem.

Zobacz też: GTFS Realtime

Zmiana pojazdu w trakcie jednej podróży. Na bilecie czasowym możesz się przesiadać bez nowego biletu, dopóki bilet jest ważny.

Zobacz też: Węzeł przesiadkowy

Miejsce, w którym zatrzymuje się pojazd, z nazwą i numerem, np. „Rondo Daszyńskiego 01”. Numer odróżnia przystanki o tej samej nazwie dla różnych kierunków.

Zobacz też: Zespół przystankowy

Przystanek, na którym pojazd staje tylko wtedy, gdy ktoś chce wsiąść albo wysiąść. Czekając, daj znak kierowcy ręką, a w autobusie naciśnij przycisk „stop” albo „na żądanie”.

Zobacz też: Linia nocna

Punkt ZTM, w którym kupisz bilet, załatwisz sprawy karty i opłacisz albo anulujesz wezwanie do zapłaty. W skrócie POP.

Zobacz też: Bilet imienny

Godziny odjazdów linii z poszczególnych przystanków, zwykle osobno dla dni roboczych, sobót i świąt. Wisi na przystanku, jest na stronie organizatora i w danych GTFS.

Zobacz też: GTFS

Strefa Czystego Transportu: obszar, do którego nie wjadą najstarsze auta niespełniające norm emisji spalin. W Warszawie od 1 stycznia 2026 r. dotyczy to m.in. aut benzynowych sprzed 2000 r. albo poniżej normy Euro 3.

Zobacz też: SPPN

Czynność, od której bilet czasowy zaczyna być ważny. Bilet papierowy kasujesz zaraz po wejściu, bilet w aplikacji aktywujesz po wejściu albo przed bramkami metra; bilet skasowany w czasie kontroli jest nieważny.

Zobacz też: Kasownik

Szybka Kolej Miejska, pociągi miejskie w Warszawie oznaczone literą S, np. S2 i S3 na Lotnisko Chopina. Obowiązują w nich bilety ZTM, a rower stawiasz przy drzwiach z piktogramem roweru.

Zobacz też: Koleje Mazowieckie

Strefa Płatnego Parkowania Niestrzeżonego w Warszawie. Działa w dni robocze od 8:00 do 20:00, pierwsza godzina kosztuje 4,50 zł; ile to wychodzi miesięcznie, liczy poradnik samochód czy komunikacja.

Zobacz też: P+R

Obszar, na który ważny jest bilet. W Warszawie strefa 1 to miasto, a strefa 2 to okoliczne gminy objęte siecią ZTM; Lotnisko Chopina leży w strefie 1.

Zobacz też: Bilet okresowy

Stały odstęp między kursami, np. co 10 albo co 30 minut, zawsze o tych samych minutach. Autobusy nocne w Warszawie jeżdżą w takcie co 30 albo 60 minut, z odjazdami zwykle o :15 i :45.

Zobacz też: Linia nocna

Tramwaj z niską podłogą przy drzwiach, do którego wchodzi się bez schodów. Ułatwia podróż z wózkiem, rowerem i ciężkim bagażem.

Zobacz też: Tramwaje Warszawskie

Przewoźnik od warszawskich tramwajów: miejska spółka, która obsługuje sieć tramwajową na zlecenie ZTM.

Zobacz też: Motorniczy

Zniżka na bilet dla uprawnionych osób, np. uczniów i studentów. W Warszawie bilet ulgowy kosztuje połowę normalnego, np. 75-minutowy 2,20 zł zamiast 4,40 zł; za brak dokumentu do ulgi grozi opłata dodatkowa 196 zł.

Zobacz też: Legitymacja

Warszawski system rowerów miejskich, z wypożyczeniem w aplikacji przez kod QR; rower najlepiej zwrócić na stacji Veturilo. Sezon trwa od 1 marca do 30 listopada.

Zobacz też: P+R

Karta elektroniczna, na której zapisuje się bilety długookresowe ZTM. Przy kontroli pokazujesz kartę, a kontroler sprawdza zapisany na niej bilet.

Zobacz też: Bilet okresowy

Dokument, który kontroler wystawia, gdy pasażer bez biletu nie płaci opłaty na miejscu. W Warszawie pełną kwotę wpłacasz w 14 dni, a wpłata w 7 dni obniża ją o 30 procent.

Zobacz też: Opłata dodatkowa

Punkt, w którym spotyka się wiele linii i łatwo zmienić pojazd, np. okolice Dworca Centralnego i stacji metra Centrum. Nocą to przy Dworcu Centralnym spotykają się autobusy N.

Zobacz też: Przesiadka

Warszawska Kolej Dojazdowa, kolej podmiejska z Warszawy w stronę Grodziska Mazowieckiego i Milanówka. Zasady honorowania biletów ZTM i przewozu rowerów sprawdź przed podróżą.

Zobacz też: Koleje Mazowieckie

Warszawski Transport Publiczny, wspólna nazwa miejskiej komunikacji w Warszawie: autobusów, tramwajów, metra i SKM. Pod tą marką działa strona wtp.waw.pl z rozkładami, cenami i przepisami.

Zobacz też: ZTM

Tu pojazdy nocują, są myte i naprawiane. Zajezdnie bywają autobusowe albo tramwajowe, a w metrze tę rolę pełni stacja techniczno-postojowa.

Zobacz też: Linia zjazdowa

Grupa przystanków o tej samej nazwie przy jednym skrzyżowaniu albo placu, np. „Rondo Daszyńskiego” z przystankami o różnych numerach dla różnych kierunków. Przed odjazdem sprawdź numer przystanku, a nie tylko nazwę.

Zobacz też: Przystanek

Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie, jednostka miasta, która organizuje komunikację: planuje linie i rozkłady, sprzedaje bilety i prowadzi kontrolę biletów. Kursy na jego zlecenie wykonują przewoźnicy, m.in. MZA, Tramwaje Warszawskie, Metro Warszawskie i SKM.

Zobacz też: WTP