Opłata dodatkowa za brak biletu w Krakowie (ZTP, MPK). Ile wynosi, jak zapłacić, jak się odwołać

Za jazdę bez ważnego biletu w Krakowie płaci się 400 zł opłaty dodatkowej plus cenę biletu jednoprzejazdowego (6 zł). Przy wpłacie u kontrolera albo w ciągu 7 dni opłata spada o połowę, do 200 zł. Stawki obowiązują od 2 marca 2026 r. Biletu okresowego, legitymacji albo biletu z aplikacji nie dało się pokazać przy kontroli? Jest 7 dni na ich przedstawienie; płaci się wtedy tylko 20 zł opłaty manipulacyjnej. Stan na 16 października 2026 r.

Ile kosztuje

Kwoty według strony ZTP o kontroli biletów i tekstu ujednoliconego uchwały taryfowej (pkt V i VI załącznika nr 1):

Do opłaty dodatkowej dochodzi należność za przewóz, czyli cena biletu jednoprzejazdowego lub 30-minutowego. Tej części ZTP nie obniża.

Opłaty to wielokrotność biletu 15-minutowego normalnego (4 zł): 100 razy za brak biletu, 50 razy za brak dokumentu do ulgi i za naruszenie przepisów porządkowych, 130 razy za zatrzymanie pojazdu. Opłata manipulacyjna to 5 takich biletów.

Podstawa prawna:

• art. 33a Prawa przewozowego: kontrola, opłata dodatkowa, 7 dni na dokumenty, prawa kontrolera;
• art. 34a ust. 2 tej ustawy: w komunikacji gminnej wysokość opłat ustala rada gminy. Ogólnokrajowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 20 stycznia 2005 r. nie wyznacza więc stawek w Krakowie;
• uchwała nr XXI/231/11 Rady Miasta Krakowa z 6 lipca 2011 r. w sprawie cen i opłat za usługi przewozowe (z późniejszymi zmianami; ostatnia zmiana w tekście ujednoliconym to uchwała nr XLIV/898/25 z 17 grudnia 2025 r., stosowana od 2 marca 2026 r.);
• regulamin kontroli biletów: zarządzenie nr 14/2026 Dyrektora ZTP z 26 lutego 2026 r., obowiązuje od 2 marca 2026 r.

Jak wygląda kontrola

• Od 1 lipca 2023 r. kontrolę w tramwajach i autobusach KMK prowadzi sam Zarząd Transportu Publicznego. Kontrolerzy pracują całą dobę, w każdy dzień tygodnia, w strojach służbowych i cywilnych. Kontrole mogą być nagrywane kamerami nasobnymi (ZTP).
• Kontroler musi mieć identyfikator w miejscu dobrze widocznym dla pasażera (regulamin, § 3 ust. 3). Wzór identyfikatora jest na stronie ZTP.
• Bez biletu kontroler pobiera opłatę na miejscu albo wystawia wezwanie. Na miejscu płaci się wyłącznie bezgotówkowo (§ 5 ust. 1), a kontroler wydaje imienne potwierdzenie zapłaty.
• Przy wezwaniu kontroler może żądać dokumentu tożsamości. Bez dokumentu może przyjąć ustne oświadczenie, ale potwierdzone przez policję albo straż miejską (§ 6 ust. 4 i 6).
• Przy odmowie zapłaty i braku dokumentu kontroler może ująć pasażera i przekazać go policji (art. 33a ust. 7 Prawa przewozowego, § 6 ust. 10 regulaminu). Do przyjazdu patrolu trzeba zostać na miejscu.
• Wezwanie albo pokwitowanie wystawione w pojeździe pozwala dojechać tylko tym pojazdem.

Telefon, automat, bilet w domu

Bilet w aplikacji. Kupuje się go od razu po wejściu, podając numer taborowy pojazdu (2 litery i 3 cyfry albo kod QR w środku) (ZTP: kup bilet). Gdy zaczyna się kontrola, sprzedaż biletów mobilnych na ten pojazd jest blokowana. Bilet kupiony po wezwaniu do okazania jest nieważny, zrzut ekranu też (regulamin, § 4 ust. 3). Konto w aplikacji trzeba założyć i doładować przed wejściem; za wolne połączenie z internetem ZTP nie odpowiada.

Rozładowany telefon. Bilet na okaziciela kupiony w aplikacji, którego nie udało się pokazać, można przedstawić w ciągu 7 dni od przejazdu. Wezwanie zostaje wtedy anulowane po wpłacie 20 zł opłaty manipulacyjnej (ZTP). Wystarczy zrzut lub skan biletu z danymi użytkownika aplikacji, wysłany mailem albo pokazany w punkcie obsługi.

Automat w pojeździe nie działa. Automaty w tramwajach i autobusach to dodatkowy kanał sprzedaży. Ich awaria nie daje prawa do darmowego przejazdu; kontrolerzy w takiej sytuacji nakładają opłaty (ZTP). Osobnego przepisu o zepsutym kasowniku regulamin nie ma.

Bilet okresowy albo legitymacja w domu. Bilet imienny lub okresowy (w aplikacji albo na karcie ze zdjęciem) i dokument do ulgi przedstawia się w ciągu 7 dni od przejazdu:

• osobiście w Punkcie Obsługi Pasażerów KMK, os. Centrum D 7 (wejście 2), 31-933 Kraków, pn.-pt. 11:00-18:00, tel. 453 039 913;
• pocztą na ten sam adres (stempel najpóźniej z 7. dnia);
• mailem na reklamacje.bilety@ztp.krakow.pl (bilet: skan lub zdjęcie z czytelnym numerem karty).

Dokument do ulgi wysłany pocztą musi być kopią poświadczoną przez wystawcę, notariusza, adwokata albo radcę prawnego. Mailem trzeba wysłać skan podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym takiej osoby. Najprościej pójść osobiście. W tych samych 7 dniach trzeba wpłacić 20 zł opłaty manipulacyjnej.

Jak zapłacić i co po terminie

• Gdzie: w Punkcie Obsługi Pasażerów KMK albo przelewem. ZTP podaje rachunek 14 1020 2892 0000 5102 0869 8823 (PKO Bank Polski), w tytule numer wezwania (ZTP, stan na 16.10.2026). Przed przelewem numer trzeba porównać z wezwaniem.
• Termin: 14 dni. Potem doliczane są odsetki ustawowe.
• Raty, odroczenie, umorzenie (usługa ZTP-9): wniosek do ZTP (ul. Wielopole 1) albo do Punktu Obsługi Pasażerów w terminie zapłaty, czyli 14 dni od przejazdu. Po tym terminie wniosek idzie do firmy windykacyjnej.
• Windykacja: wezwania wystawione od 1 lutego 2016 r. obsługuje AK Collection Sp. z o.o. (filia w Krakowie, tel. 12 202 09 03 lub 12 202 09 02). Według ZTP brak reakcji kończy się pozwem o nakaz zapłaty, potem komornikiem, a dłużnik może trafić do Krajowego Rejestru Długów i BIG InfoMonitor.

Przepisy ogólne:

• Wpis do biura informacji gospodarczej wymaga długu od 200 zł, wymagalnego od co najmniej 30 dni, i wezwania z ostrzeżeniem o wpisie wysłanego co najmniej miesiąc wcześniej (art. 14 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych).
• Przedawnienie: roszczenia z Prawa przewozowego przedawniają się po roku, licząc od dnia, w którym zapłata powinna nastąpić (art. 77 ust. 1 i ust. 3 pkt 4). Reklamacja wstrzymuje bieg na czas rozpatrzenia (art. 77 ust. 4). Pozew lub nakaz zapłaty oraz uznanie długu, np. ugoda ratalna, przerywają przedawnienie (art. 123 Kodeksu cywilnego). Po przedawnieniu nie można skutecznie żądać zapłaty od konsumenta (art. 117 § 2¹ KC), z wyjątkami z art. 117¹ KC.

Jak się odwołać

Reklamację składa się w ciągu 3 miesięcy od przejazdu (ZTP):

• przez formularz reklamacyjny;
• mailem na reklamacje.bilety@ztp.krakow.pl;
• pisemnie albo osobiście w Punkcie Obsługi Pasażerów KMK, os. Centrum D 7 (wejście 2), 31-933 Kraków.

Do reklamacji dołącza się oryginał dokumentu albo kopię poświadczoną przez wystawcę lub notariusza (regulamin, § 8 ust. 2). ZTP odpowiada najpóźniej w 30 dni.

Reklamacja nie zwalnia z opłaty i nie wstrzymuje 7-dniowego terminu na niższą kwotę. Nawet przy uznanej reklamacji trzeba zapłacić należność za przejazd, równą cenie biletu jednorazowego (§ 8 ust. 3 i 5).

Wzór do skopiowania:

[Miejscowość], [data]

Zarząd Transportu Publicznego w Krakowie
Punkt Obsługi Pasażerów KMK
os. Centrum D 7 (wejście 2)
31-933 Kraków

Reklamacja wezwania do zapłaty nr [numer wezwania]

Składający: [imię i nazwisko], [adres do korespondencji], [telefon lub e-mail]

Wnoszę o anulowanie wezwania do zapłaty nr [numer wezwania] wystawionego [data kontroli].

Opis zdarzenia: kontrola odbyła się [data i godzina] w pojeździe linii [numer linii], numer taborowy [numer, jeśli znany], kierunek [kierunek], między przystankami [przystanek] i [przystanek].

Uzasadnienie: w chwili kontroli ważny był [rodzaj biletu lub dokumentu], nr [numer biletu, karty lub transakcji], kupiony [data i godzina zakupu] w [automat, punkt sprzedaży lub nazwa aplikacji]. Biletu nie udało się okazać, ponieważ [krótki opis].

Załączniki:
1. [oryginał albo poświadczona kopia biletu lub dokumentu]
2. [potwierdzenie zakupu lub historia transakcji]
3. [kopia wezwania do zapłaty]

Rachunek do zwrotu, jeśli wpłata już nastąpiła: [numer rachunku]

[podpis]

Jak nie dostać opłaty

Ceny biletów do kasowania według cennika ZTP, normalny / ulgowy, strefy I+II+III, jeśli nie zaznaczono inaczej:

• 15-minutowy: 4,00 zł / 2,00 zł;
• 30-minutowy lub jednoprzejazdowy: 6,00 zł / 3,00 zł;
• 60-minutowy: 8,00 zł / 4,00 zł;
• 90-minutowy: 9,00 zł / 4,50 zł;
• 24-godzinny: 20 zł / 10 zł (strefa I), 25 zł / 12,50 zł (wszystkie strefy);
• 48-godzinny: 40 zł / 20 zł; 72-godzinny: 55 zł / 27,50 zł;
• weekendowy rodzinny: 25 zł.

Kasowanie: od razu po wejściu do pojazdu. Bilet z aplikacji kupuje się po wejściu, na numer taborowy tego pojazdu.

Gdzie kupić (ZTP): automaty stacjonarne, automaty w pojazdach (forma płatności jest na piktogramie nad drzwiami), kioski i sklepy, aplikacje iMKA, moBiLET, SkyCash, jakdojade, zbiletem.pl oraz aplikacje kilku banków.

Ulgi: z biletów ulgowych korzystają tylko osoby uprawnione i trzeba mieć przy sobie dokument. Lista uprawnień jest w zakładce „Uprawnienia do ulg” w przewodniku ZTP.

Gdzie Jest Kanar pokazuje odjazdy na żywo i to, co dzieje się na trasie. Bilet kupisz u sprzedawcy, np. w aplikacji iMKA albo w biletomacie.

Częste pytania