Opłata dodatkowa za brak biletu w Poznaniu (ZTM). Ile wynosi, jak zapłacić, jak się odwołać

Za jazdę bez ważnego biletu w Poznaniu zapłacisz 350 zł opłaty dodatkowej i należność za przewóz. Połowę mniej, 175 zł, płacisz u kontrolera albo przy wpłacie w ciągu 7 dni. Bilet imienny albo legitymacja zostały w domu? Pokaż je w ciągu 7 dni w punkcie obsługi klienta ZTM, a zapłacisz 28 zł. Stan na 18 października 2026 r.

Ile kosztuje

Kwoty według tabeli ZTM Poznań, „obowiązujące od 1 września 2025 r.” (sprawdzono 18 października 2026 r.):

Do opłaty dodatkowej dolicza się należność za przewóz. Opłata dodatkowa pozwala dojechać tym samym pojazdem do końca kursu.

Skąd te liczby: uchwała Rady Miasta Poznania liczy opłatę za brak biletu jako 70-krotność ceny najtańszego biletu jednorazowego normalnego (bilet do 15 minut kosztuje 5 zł, więc 350 zł). Brak dokumentu do ulgi to 80 procent tej kwoty, przekroczenie czasu o najwyżej 5 minut 50 procent, zatrzymanie pojazdu 200 procent. Opłata manipulacyjna to 10 procent opłaty za brak dokumentu do ulgi (tekst jednolity uchwały).

Podstawa prawna:

• art. 33a Prawa przewozowego: kontrola, opłata dodatkowa, 7 dni na dokumenty, prawa kontrolera;
• art. 34a ust. 2 tej ustawy: w komunikacji miejskiej opłaty ustala rada gminy;
• uchwała nr XXVI/481/VIII/2020 Rady Miasta Poznania z 28 kwietnia 2020 r. w sprawie sposobu ustalania opłat dodatkowych i opłaty manipulacyjnej (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2020 r. poz. 3961), zmieniona uchwałą nr XXXIII/567/VIII/2020 z 14 lipca 2020 r., tekst jednolity: uchwała nr LXII/1145/VIII/2022;
• regulamin przewozów: zarządzenie nr 627/2025/P Prezydenta Miasta Poznania z 28 sierpnia 2025 r., obowiązuje od 1 września 2025 r.;
• regulamin kontroli biletów Dyrektora ZTM, wersja od 9 października 2025 r.

Kto kontroluje i jak wygląda kontrola

• Kontrolerów upoważnia Dyrektor ZTM. Na większości linii kontroluje sam ZTM. Według wykazu od 1 września 2026 r. na części linii kontrolują też firmy: TransKontrol (m.in. 312, 320, 341, 602, 701, 832, 901, 902) i BUS KONTROL (m.in. 431, 802, 811, 821, 890). Pełna lista jest pod regulaminem kontroli.
• Kontrola trwa całą dobę, w zespołach co najmniej dwuosobowych. Kontroler nosi identyfikator na wierzchu ubrania, na wysokości klatki piersiowej, i na żądanie musi go pokazać.
• Kontrola zaczyna się po ruszeniu z przystanku, gdy wsiadający skasowali bilety. Kasowniki są wtedy blokowane. Bilet skasowany albo kupiony w aplikacji po rozpoczęciu kontroli jest nieważny, a zrzut ekranu albo zdjęcie kodu QR biletem nie są.
• Kontroli nie wolno prowadzić, gdy nie działa żaden czytnik biletów elektronicznych, gdy kasowniki zablokowano, zanim pasażerowie zdążyli skasować bilety, albo gdy zepsuty terminal w pojeździe nie pozwala kupić biletu komuś, kto chce to zrobić.
• Bez biletu kontroler może żądać dokumentu tożsamości. Przy odmowie zapłaty i braku dokumentu może ująć pasażera i oddać go policji.
• Na twoje wyraźne żądanie wezwanie można wypisać na przystanku, jeśli dasz dokument tożsamości.
• Na miejscu zapłacisz gotówką albo kartą, jeśli zespół ma terminal płatniczy. U kontrolera mogą zapłacić tylko osoby powyżej 13 lat.

Telefon, kasownik, bilet w domu

Bilet okresowy albo legitymacja w domu. W ciągu 7 dni od wystawienia wezwania pokazujesz w punkcie obsługi klienta ZTM bilet imienny albo dokument do ulgi lub przejazdu bezpłatnego, ważny w chwili kontroli. Wezwanie zostaje umorzone, a płacisz 28 zł opłaty manipulacyjnej (ZTM). Dokumenty może przynieść inna osoba. Po 7 dniach przyjmuje się, że ich nie było.

Bilet w telefonie. Kontroler porównuje kod QR z aplikacji z godziną rozpoczęcia kontroli, czasem ważności i numerem pojazdu. Zdjęcie albo zrzut ekranu nie są ważnym biletem. Na rozładowany telefon przepisy ZTM nie mają osobnego wyjątku, więc zostaje reklamacja.

Bilet kupiony kartą płatniczą. Kontroler sprawdza go w terminalu: godzinę zakupu i ważność. Trzymaj przy sobie kartę albo telefon, którym zapłacono.

Zapłata na miejscu bez danych. Jeśli zapłacisz u kontrolera, a na potwierdzeniu nie ma twoich danych osobowych, reklamacja od takiej opłaty zostanie rozpatrzona negatywnie. Kto chce się później odwoływać, niech poda dane.

Jak zapłacić i co po terminie

• U kontrolera, w punktach obsługi klienta ZTM albo przelewem.
• Rachunek: wezwania z terminala kontrolera mają własny numer rachunku na pierwszej stronie wydruku. Ogólny rachunek opłat dodatkowych ZTM to PKO Bank Polski 40 1020 4027 0000 1902 1262 7214, w tytule seria i numer wezwania (stan na 18.10.2026). Przed przelewem porównaj go z wezwaniem.
• Liczy się dzień, w którym pieniądze wpłyną na konto ZTM, a nie dzień wysłania przelewu.
• Po 14 dniach od wystawienia wezwania ZTM nalicza odsetki ustawowe (ZTM).
• Bez wpłaty w terminie z wezwania: monit przedsądowy (jego koszt pokrywa pasażer, chyba że zapłaci wcześniej), wpis do Krajowego Rejestru Długów, potem sąd i egzekucja. Z KRD dłużnik znika automatycznie w ciągu 14 dni od spłaty.

Przepisy ogólne:

• Wpis do biura informacji gospodarczej wymaga długu od 200 zł, wymagalnego od co najmniej 30 dni, i wezwania z ostrzeżeniem wysłanego co najmniej miesiąc wcześniej (art. 14 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych).
• Przedawnienie: roszczenia z Prawa przewozowego przedawniają się po roku, licząc od dnia, w którym zapłata powinna nastąpić (art. 77 ust. 1 i ust. 3 pkt 4). Reklamacja wstrzymuje bieg na czas rozpatrzenia (art. 77 ust. 4). Pozew, nakaz zapłaty i uznanie długu przerywają przedawnienie (art. 123 Kodeksu cywilnego). Po przedawnieniu nie można skutecznie żądać zapłaty od konsumenta (art. 117 § 2¹ KC), z wyjątkami z art. 117¹ KC.

Jak się odwołać

• Termin: 3 miesiące od otrzymania wezwania (regulamin kontroli, pkt 5.6.3). Reklamacja złożona później zostaje bez rozpoznania.
• Gdzie: w punkcie albo biurze obsługi klienta ZTM (ustnie do protokołu albo na piśmie), listem na adres ZTM, ul. Jana Matejki 59, 60-770 Poznań, przez formularz kontaktowy na ztm.poznan.pl, z konta PEKA albo przez Elektroniczną Skrzynkę Podawczą z podpisem kwalifikowanym (regulamin przewozów, § 21).
• Co wpisać: imię, nazwisko, dokładny adres oraz serię i numer wezwania. Bez tych danych ZTM reklamacji nie rozpatruje. ZTM ma wzór „Reklamacja od wystawionego wezwania do zapłaty” pod regulaminem kontroli.
• Opłatę nałożył kontroler TransKontrol albo BUS KONTROL? Reklamację składasz do tej firmy, w terminie i trybie podanym na wezwaniu.
• Odpowiedź: do 30 dni, w sprawach wymagających wyjaśnień ZTM może ten termin przedłużyć i powinien cię o tym uprzedzić (§ 23).
• Reklamacja nie wstrzymuje terminu płatności ani 7 dni na niższą kwotę. Nawet uznanie reklamacji może wymagać zapłaty za przejazd.

Wzór do skopiowania:

[Miejscowość], [data]

Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu
ul. Jana Matejki 59
60-770 Poznań

Reklamacja wezwania do zapłaty seria [seria] nr [numer]

Składający: [imię i nazwisko], [dokładny adres], [telefon lub e-mail]

Wnoszę o anulowanie wezwania do zapłaty seria [seria] nr [numer] wystawionego [data kontroli].

Opis zdarzenia: kontrola odbyła się [data i godzina] w pojeździe linii [numer linii], numer taborowy [numer, jeśli znany], kierunek [kierunek], między przystankami [przystanek] i [przystanek].

Uzasadnienie: w chwili kontroli ważny był [rodzaj biletu lub dokumentu], nr [numer karty PEKA, biletu lub transakcji], kupiony [data i godzina zakupu] w [kasownik, biletomat, punkt sprzedaży lub nazwa aplikacji]. Biletu nie udało się okazać, ponieważ [krótki opis].

Załączniki:
1. [kopia biletu lub dokumentu]
2. [potwierdzenie zakupu lub historia transakcji]
3. [kopia wezwania do zapłaty]

Rachunek do zwrotu, jeśli wpłata już nastąpiła: [numer rachunku]

[podpis]

Jak nie dostać opłaty

Ceny według cennika ZTM Poznań (taryfa od 1 września 2025 r.), normalny / ulgowy:

• do 15 minut: 5 zł / 2,50 zł;
• do 45 minut: 7 zł / 3,50 zł;
• do 90 minut: 9 zł / 4,50 zł;
• 24-godzinny: 18 zł / 9 zł (strefa A), 24 zł / 12 zł (strefy A+B+C+D).

Bilety czasowe nie mają stref, a liczy się rzeczywisty czas jazdy od skasowania. Gdy czas się kończy, a jedziesz dalej, kasujesz kolejny bilet. Biletów nie da się „składać”, żeby uzyskać dłuższy czas. Z kartą PEKA można płacić za przystanki z tPortmonetki: pierwszy kosztuje 0,86 zł, a po wydaniu 18 zł w ciągu dnia dalsze przejazdy tego dnia są bezpłatne.

Kasowanie: od razu po ruszeniu z przystanku, na którym wsiadasz. Bilet w aplikacji kupujesz przed kontrolą, bo bilet z godziną zakupu późniejszą niż początek kontroli jest nieważny.

Więcej o cenach: Ceny biletów w 10 miastach.

Gdzie Jest Kanar pokazuje odjazdy na żywo i to, co dzieje się na trasie. Bilet kupisz u sprzedawcy, np. w aplikacji PEKA albo w biletomacie.

Częste pytania