Pociąg pod miastem. Jak powstało metro w Warszawie

Godzina szczytu. Samochody stoją w korku, autobus czeka na zielone. A głęboko pod jezdnią pędzi pociąg, który nie wie, co to korek, światła i skrzyżowania. To metro.

Dlaczego pod ziemią?

W dużym mieście na ulicach brakuje miejsca. Każdy nowy pas dla samochodów czy nowe tory trzeba gdzieś zmieścić między domami. Pod ziemią miejsca jest dużo, a pociąg nie spotyka tam nikogo, kto by mu przeszkadzał. Może więc jechać szybko i często, a do tego jest długi: składy warszawskiego metra mają około stu metrów. Jeden taki pociąg zabiera naraz bardzo wielu pasażerów, dużo więcej niż autobus albo tramwaj.

Jest tylko jeden kłopot: tunel pod miastem buduje się trudno i drogo. Trzeba ominąć rury, kable i fundamenty domów, a ziemię wywieźć. Dlatego na metro Warszawa czekała wyjątkowo długo.

Najdłuższe czekanie w historii miasta

Pierwszy plan pojawił się w 1925 roku, kiedy miasto uchwaliło przygotowanie projektu kolei podziemnej. W 1950 roku rząd postanowił metro zbudować. W latach 1950 do 1953 kopano głębokie metro na wzór moskiewskiego, potem budowę ograniczono do odcinka doświadczalnego, a w 1957 roku prace przerwano. Wróciły dopiero w 1983 roku.

Po dwunastu latach budowy, 7 kwietnia 1995 roku, pierwszy pociąg z pasażerami ruszył z Kabat do Politechniki. Jechał jedenaście kilometrów pod Ursynowem i Mokotowem.

Skąd pociąg bierze prąd pod ziemią?

Tramwaj zbiera prąd z drutu nad głową przez pałąk. W metrze nie ma takiego drutu. Obok torów biegnie za to dodatkowa, trzecia szyna, w której płynie prąd. Pociąg ma przy kołach specjalne ślizgacze, które suną po tej szynie i zbierają z niej prąd do silników. Dzięki temu nad pociągiem nie trzeba wieszać drutów, a tunel nie musi być wyższy, niż to konieczne.

Trzecia szyna jest pod napięciem przez cały czas. To jeden z powodów, dla których na tory w metrze nie wolno schodzić nigdy, nawet po coś, co spadło. Jeśli coś ci upadnie z peronu, poproś o pomoc pracownika metra.

Metro rośnie

Pierwsza linia wydłużała się krok po kroku. W 1998 roku metro dojechało do stacji Centrum, w 2001 roku do Ratusza, a 25 października 2008 roku do Młocin. W 2015 roku otwarto środkowy odcinek drugiej linii. Ma on pierwszy w Warszawie tunel pod Wisłą: pociąg jedzie tam pod rzeką, a nad tobą płynie woda. Na drugiej linii jest też stacja Stadion Narodowy.

Bilet i bezpieczeństwo pod ziemią

W metrze bilet kasujesz, zanim wejdziesz na peron. Papierowy skasujesz w bramce albo w kasowniku przy windzie, a bilet w telefonie aktywujesz kodem QR przed bramkami. Jeśli chodzisz do warszawskiej podstawówki i masz Kartę Ucznia, jeździsz za darmo, ale kartę musisz mieć przy sobie.

Na peronie obowiązuje kilka prostych zasad:

• nie przekraczasz żółtej linii przy krawędzi peronu;
• nie biegasz po peronie i po schodach;
• na schodach ruchomych trzymasz się poręczy i stoisz spokojnie;
• najpierw wypuszczasz wysiadających, potem wsiadasz;
• z rowerem wsiadasz pierwszymi albo ostatnimi drzwiami pociągu.

Quiz

1. Między którymi stacjami pojechał pierwszy pociąg metra w 1995 roku?
2. Skąd pociąg metra bierze prąd?
3. W którym roku otwarto pierwszy tunel metra pod Wisłą?